- هسته هاي سنگين ناپايدارند، متلاشي مي شوند و به هسته هاي سبك تر تبديل مي شوند و توليد انرژي مي كنند. عنصر اورانيوم درست در مرز عناصر پايدار و ناپايدار قرار دارد، كه بعد از آن همه ي عناصر راديواكتيوند و هسته هاي ناپايدار دارند و نيمه عمرشان كوتاه است. اما اورانيوم نيمه عمر قابل توجهي دارد، شايد در حدود چندملیون سال باشد. و عنصري است كه در طبيعت كمياب است ولي يك چشمه ي انرژي است. البته يك چشمه بسيار غني تر انرژي هم وجود دارد: هم جوشي هسته هاي سبك، اتفاقي كه در مركز خورشيد مي افتد، هيدروژن ها با هم تركيب مي شوند و تشكيل هليوم مي دهند. فرايندهايي كه تحت فشارها، دماها و چگالي هاي بسيار بالا انجام مي شوند، ولي اگر بخواهيم روي سطح زمين چنين آزمايشي را انجام دهيم، امكان پذير نيست، در واقع دستيابي به چنين دماهايي مشكل است. و دستيابي به انرژي هم جوشي هسته اي رويايي است كه سال هاست وجود دارد اما هنوز جامه ي عمل نپوشيده. اين ها دو مقوله ي جدا از هم هستند و دو چشمه ي انرژي جدا از هم، شكافت هسته اي كه سال هاست از آن استفاده مي شود، چه به طور نظامي و چه به طور غير نظامي. ولي بخش جوش هسته اي هنوز دستيابي به آن محقق نشده است.

- چرخه اي كه در نيروگاه ها طي مي شود، چيست؟

- اگر يك نوترون به هسته ي اورانيوم برخورد كند، هسته به عناصر سبك تر و دو نوترون متلاشي مي شود، كه هركدام از اين نوترون ها يك هسته ي ديگر را شكافت مي دهند و طي يك زمان كوتاه اين فرايند بهمن وار اتفاق مي افتد و انرژي خيلي زيادي آزاد مي كند. در نيروگاه اين كار به شكل كنترل شده انجام مي شود. يعني ما يك توده ي غليظ اورانيوم را يكجا قرار نمي دهيم.

- نيروگاه بوشهر قادر به تامين چه مقدار از برق مصرفي شهري مثل اصفهان است؟

- نيروگاه بوشهريك نيروگاه 1000 مگاواتي است، مصرف برق كل كشور 40000 مگاوات است، اگر مصرف اصفهان را یک چهلم، يعني دو و نیم درصد مصرف كل ايران فرض كنيم، مي شود 1000 مگاوات. نيروگاه بوشهر با تمام مشكلاتي كه در 50-40 سال گذشته براي كشور به وجود آورده است، اگر راه بيفتد، فقط دو و نیم درصد برق كشور را تامين مي كند. ولي همين نيروگاه براي تامين سوختش نياز به 50 هزار دستگاه سانتريفيوژ دارد. در حال حاضر نه تنها سانتريفيوژهاي كافي در دسترس نيست، بلكه همين سانتريفيوژها هم قديمي و ناكارامدند و انرژي زيادي مصرف مي كنند. و حال اگر كل انرژي كه اين نيروگاه مصرف مي كند را محاسبه كنيم و مقايسه كنيم كه آيا از اين نيروگاه، انرژي به دست مي آوريم و يا انرژي مي دهيم؟ فكر كنم به احتمال زياد انرژي از دست مي دهيم و اقتصادي نيست.

- با اين وجود، ايران چرا به دنبال دستيابي به اين فناوري است؟

- مسئله ي هسته اي ايران خيلي خيلي سياسي شده و به نظر مي آيد كه بيش تر به عنوان يك مسئله ي سياسي به آن پرداخته مي شود، تصميم گيرنده ي اصلي سياست است و كم اند افرادي كه در بخش تكنيكي دست اندركارند. برخی افراد وقتی هنوز وارد دنياي سياست نشده بودند، در ابتدا با دستيابي به انرژي هسته اي مخالف بودند، اما طي يك فرايندهاي سياسي، با اين فعاليت ها هماهنگي نشان مي دهند. با اين وجود همه قبول دارند كه براي ما در بحث تكنيكي هيچ سودي ندارد و ما با مشكل مواجهيم.

براي دستيابي به يك فناوري،كشور بايد پايه هايي داشته باشد.مثلا براي دستيابي به انرژي هسته اي يا يك كشور بايد درتامين منابع اوليه ي آن خيلي غني باشد، يعني با هزينه ي بسيار كم بتواند منابع اوليه را تهيه كند و اين منابع اوليه براي آن كشور يك مزيت نسبی ايجاد كند.و يا اين كه در بخش هاي تخصصي آن، مهارت، تجربه و يا گذشته ي قابل ملاحظه اي داشته باشد، تا اين كه بتواند به طور اقتصادي در زمينه ي فناوري رقابت كند. در عرصه ي فناوري هسته اي ما هيچ يك از اين ها را نداريم، يعني نه تجربه ي قابل توجهي داربم و نه قادر به تامين مواد اوليه ي آن هستيم. گفته مي شود كه ما در بهترين حالت 3000 تن ماده اولیه اورانیوم می توانیم از معادن مان استخراج کنیم، فرض كنيم اين ادعا درست باشد در حالی که به اندازه ی 1400 تن منابع اوليه داريم. اين مقدار فقط در حدود 4-3 سال مي تواند نيروگاه بوشهر را تامين كند، نيروگاهي كه فقط دو و نيم درصد برق كشور را تامين مي كند، در حالي كه گفته مي شود ما مي خواهيم 21 هزار مگاوات برق هسته اي داشته باشيم.

ما كه مواد اوليه نداريم اما اگر بخواهيم از ديگر كشورها تامين كنيم، آيا با كشورهايي كه داراي منابع اوليه هستند، روابط سياسي مان به گونه اي هست كه به ما منابع اوليه بفروشند يا نه؟

در دنيا كشورهايي كه صاحب اين منابع و معادنند، اين ها را مي فروشند،ولي به ما نمي فروشند، بعدا هم نخواهند فروخت، تا زماني كه توجيه كافي براي اين كه مي خواهيم چه كار كنيم وجود نداشته باشد، نمي فروشند. فرض كه مشكلات فناوري آن را حل كرديم، اما، ما براي تامين مواد اوليه نياز داريم كه يك روابط خيلي گسترده و درستي با كشورهايي كه انحصار مبادله ي منابع خام هسته اي دارند، داشته باشيم. بايد روابط سياسي كاملا متفاوت با نوع روابط كنوني داشته باشيم، يعني تغيير رويه سياسي بدهيم تا ان سوخت را تامين كنيم. ودرآن شرايط هم ما بايد قطعا امتيازات سياسي بدهيم.

با اين وضع مي خواهيم چه كار كنيم و با چه هدفي اين كار را دنبال مي كنيم؟

اين يك مسئله ي سياسي است. صد در صد سياسي است.

- اگر تا کنون اين فناوري سودي براي مردم نداشته است، چه اصراري براي ادامه ي اين كار وجود دارد؟

- اين را من نمي توانم براي شما روشن كنم، من هم از هركسي كه خواستم براي من روشن كند، نتوانسته است. مردم ايران هزينه ي چيزي را مي پردازند كه هيچ معلوم نيست كه چه فايده اي دارد؟ شاید بتوان گفت که اينها صرفا براي تبليغات است،كه مثلا با اين كار مشت محكمي بر دهان استكبار جهاني بزنیم. فرض كه با اين مشت دندان هاي استكبار جهاني شكست، ولي چه سودي براي ما دارد؟ اگر ضربه اي كه به رقبا و دشمنان زده شد، براي ما هم فايده اي داشت، بسيار خوب، مشت بزنيم. وکی فرض كه در بعضي موارد ، ضرباتي هم به طرف مقابل خورد ولي نفعي براي ما نداشت، چه فايده؟ ما فقط خسارت مي پردازيم. عين سوال شما را من هم دارم،كه واقعا چه به دست می آوریم؟

جالب این است که این مسئله در بعد سياسي هم سودي براي ما نداشت، جز اين كه قطعنامه عليه ما صادر شد، ديگران را با خودمان دشمن كرديم، حتي كشورهاي منطقه را هم با خودمان دشمن كرديم، نتيجه اي نگرفتيم. آيا به عنوان يك ايراني، احترام ما در سطح جهاني بيش تر شد؟ دستيابي به اين انرژي مي توانست براي ما سودي داشته باشد، اگر درست مديريت مي كرديم. چيزي كه مشكل ايجاد كرده اين است كه اين اورانيوم غني شده براي بعضی ها مقدس شده، شده معبد ما و هيچ سودي براي ما ندارد. مثل گوساله سامری. کلا این طور که معلوم است ما دوست داریم که برای خود بت درست کنیم از هر چیزی و به جای این که از آن استفاده کنیم آن را در یک معبد قرار دهیم و آن را بپرستیم. درست مانند انرژی هسته ای که ما اورانیوم را در یک معبد گذاشته ایم و فقط می گوییم که در این معبد اورانیوم هست اما هیچ استفاده ای از آن نمی کنیم.

اما اگر از ديد يك جناح سياسي خاص نگاه كنيم، براي يك دولت ناكارامد ضعيف غير پاسخگو كه قادر نيست دوتا شعار درست بدهد و به آن ها عمل كند، مسئله هسته ای يك شعار بسيار خوب است، يك معركه گرفتن سياسي است. براي ما امامزاده اي ساخته اند كه هيچ خاصيتي از خودش ندارد. بای ما آب ندارد اما گویا برای بعضی ها نان دارد. اينها صرفا براي يك نوع شعارسازي سياسي است.

به هرحال ساختن اين امامزاده، متاسفانه در بخش هايي از جامعه اميدهايي ايجاد كرد و اعتماد مردم را جلب كرد، اما بالاخره زمانی می رسد که مردم مي پرسند معجزه اش كو؟ اين امامزاده اي كه ساختيد، معجزه اش كو؟

- سال قبل از سوي مقام معظم رهبري سال اصلاح الگوي مصرف نام گذاري شده بود، آيا ما قدمي در راه صرفه جويي برداشته ايم يا فقط به فكر توليد انرژي هستيم؟

- بحث انرژي در هر كشوري يك بحث بسيار بسيار اساسي است، كه متاسفانه در ايران اصلا به اين مسئله پرداخته نمي شود. مسئله ي انرژي عمدتا در لا به لاي بحث هاي كوچه بازاري سياسي و عوام فريبي دولت ها و ناكارامدي مديران فنا شده است و اصلا به آن توجه نمي شود. از توجيه هايي كه در مورد دستيابي ما به انرژي هسته اي مي شود، اين است كه نفت ما تمام مي شود، پس يك منبع انرژي ديگر بايد جايگزين آن شود. اما ما براي دستيابي به اين انرژي، حتما بايد فناوري پيش رفته اي در اين زمينه داشته باشيم، نه سانتريفيوژهاي مستهلك دست دوم پاكستاني كپي شده از فناوري 30-20 سال پيشتر آلماني.

براي اينكه وابستگي خود را به كشورهاي خارجي كم كنيم، بايد برنامه هايي براي صرفه جويي داشته باشيم، كه مثلا اگرمنابع نفتي ما 10سال ديگر تمام مي شود، كاري كنيم كه 20 سال ديگرتمام شود، اگرقراراست 30سال ديگر تمام شود، بشود 50سال ديگر. واين كار به راحتي قابل اجراست. كافي است مثلا در مصرف برق10 درصد صرفه جويي كنيم، درحال حاضر ميشود4000مگاوات و كل نيروگاه بوشهربا همه مشكلاتي براي ما به وجودآورده، 1000 مگاواتي است و اين فقط در بخش برق است. اگر مثلا فقط 5 درصد اصلاح در الگوي مصرف داشته باشيم، چندین برابر توليد انرژي هسته اي، براي ما نفع دارد. ما بايد سياست مصرف انرژي مان را عوض كنيم. ولي اين كار را نمي كنيم، چرا؟ چون اين كار احتياج به مديريت دارد، احتياج به به كارگيري عقل دارد، نياز به استفاده از آدم هاي متعهد و دلسوز دارد، و اين براي مسئولين سخت است.

-آيا دستيابي به انرژي هسته اي،تاثيري در پيش رفت در زمينه ي پزشكي،كشاورزي و... دارد؟

- مسئله ي پيشرفت در زمينه ي پزشكي، كشاورزي و...به پروژه ي غني سازي نطنز و اورانيوم غني شده هيچ ربطي ندارد و يك فريب بزرگ سياسي است.اين ها دو مقياس كاملا متفاوت هستند. فناوري هسته اي كاربرد هاي زيادي در پزشكي، كشاورزي، باستان شناسي و ... دارد، اما منابعي كه براي اين ها استفاده مي شود، منابعي بسيار ضعيف اند. براي تولید اين ها يك راكتور 10 مگاواتي كافي است. راكتور تحقيقاتي تهران فقط 10 مگاوات قدرت دارد و نيروگاهي كه قرار است در بوشهر ساخته شود 1000 مگاواتي است،يعني 100 برابر. در صنعت مقياس تعيين كننده است، يك مقياس براي يك فرايند است و يك مقياس براي يك فرايند ديگر. چيزي كه الان منشا بحث است توليد انرژی هسته ای در مقياس هاي بزرگ است. مقياسي كه ايران مدعي است كه مي خواهيم براي نيروگاه توليد كنيم. حال اگر مطرح شود كه اگر اين جا پيش رفت كنيم، پزشكي ما نيز پيش رفت مي كند، فقط يك دروغ است.

ما مشكلي اساسی در تامين راكتورهاي كوچك نداريم، به راحتي مي توانيم از كشورهاي خارجي سوخت اين راكتورها را تامين كنيم، البته يك نظارت آژانس هم لازم است، كه طبيعي است، هميشه هم بوده، هيچ قطعنامه اي هم عليه ما نيست، البته تحت نظارت آژانس بودن هم صرفا به اين معنا نيست كه يك كشور فقط بمب نسازد. اگر يك چشمه ي كوچك باعث آلايش يك شهر بشود، اين مي تواند مسئله ساز باشد، هر كشوري كه بخواهد اين فناوري را داشته باشد، غیر از مسائل نظامی به اين دليل كه نبايد امنيت مردم را به لحاظ انتشار مواد رادیو اکتیو بهخطر بيندازد، بايد تحت نظارت آژانس باشد، كه اين نظارت به لحاظ تخصصي مفيد هم هست.

- رويكرد ديگر كشورها در مورد انرژي هسته اي چيست؟

- در كشور آلمان احزاب سبز 30-20 سال مبارزه كردند كه ما با فناوري هسته اي مخالفيم، نه فقط با بمب هسته اي، با فناوري هسته اي مخالفيم. به يك سري دلايل تخصصي. طي اين سال ها كشور آلمان بحث هاي دو طرف را شنيد. چند سال پيش اين احزاب راي بيش تري آوردند و ساخت نيروگاه هاي جديد را متوقف كردند و نيروگاه هاي فعلي را نيز تعطيل كردند. و اين اتفاق 15-10 سال پيش در ايتاليا هم رخ داد.

و اما مسئله ي ديگر اين است كه يك اروپايي زماني كه مي خواهد به كسي راي بدهد، همه ي بحث ها را مي شنود و در برنامه ي احزاب، ديدگاه آن ها را در مورد محيط زيست، انرژي هسته اي، سلاح هاي هسته اي، صلح جهاني، امنيت جهاني و...مي شنود ولي اين جا يك متخصص منتقد چنين امكاني را ندارد و مردم نيز مطلع نمي شوند. دريغ از اين كه يك مسئولی بگويد كه فلانی بيا حرف هایت را بزن ببینیم چه می گویی. يعني نه اين كه مي خواهند مردم ندانند، اصرار دارند خودشان هم ندانند. اين يك فاجعه است. اگر فقط راضي بودند كه ما بدانيم، مردم ندانند. خب. اگر خودشان مي دانستند شايد جايي در تصميماتشان تاثيرگذار بود اما اصرار دارند كه خودشان هم ندانند. مثل كسي كه واقعا خودش نمي خواهد بيدار شود. در چنین شرایطی نمي شود كاري كرد.

- آيا در اين شرايط سكوت افراد آگاه درست بود؟

- ما سكوت نكرديم، ولي نمي گذارند صدايمان برسد. اصلا افراد مطلع قائل به سكوت نيستند، اما بحث اين است كه گاهي يك فضاي فريب ايجاد مي شود كه ديگر نمي شود كاري كرد. از يك متخصص سياسي چه انتظاري مي رود؟ انتظار مي رود كه حرف خود را بگويد. حتي احزاب سياسي در اين مسئله بيانيه دادند، اعتراض كردند، انتقاد كردند ولي گوش شنوا نبود، اما گاهي چاره اي جز صبر نيست كه جامعه به مرور زمان متوجه حقايق شود. سال هاي اول مردم فكر مي كردند كه ما فردا در موقعيت يك تمدن هسته اي قرار مي گيريم. اما پس از مدتي متوجه مي شود كه نه، خبري نيست. اگر فضاي باز رسانه اي بود، مي شد خيلي كارها كرد، ولي وقتي فضا بسته است شاید بشود با شعارهاي سياسي کوتاه و بحث هاي كلي به مردم مختصری آگاهي داد، ولي بحث هاي تخصصي تر را نمي شود با شعارهاي سياسي كوتاه به گوش مردم رساند.

نياز هست كه توسط جامعه ي روشنفكري ما، برنامه هاي مفصل ريخته شود، تضارب افكار شكل گيرد، اما وقتی اين اتفاقات نمي افتد، چاره اي جز صبر نيست. مي بينيم كه هرچه مي گذرد، فضا تنگ تر مي شود، متاسفانه شوراي امنيت ملي به صراحت در مسائل هسته اي بخش نامه مي كند كه روزنامه ها اين ها را بگويند و اين ها را نگويند، حتي اكتفا نمي كند به اين كه اين چيزها را نگويند، بلكه اصرار دارد كه اين چيزهارا هم بگويند. واقعا در چنين فضايي نمي شود حرف زد و به مردم آگاهي داد.

- ديد مردم جامعه را نسبت به سلاح هاي هسته اي چه طور ارزيابي مي كنيد؟

- اين سوال بسيار مهمي است و نوع سوال هم تكنيكي نيست و يك سوال سياسي است. فرض كه كشوري مثل ايران به سلاح هسته اي دست پيدا كند، به چه مي رسد؟ آيا كشورهاي كوچك، كشورهاي در حال توسعه قادرند در اين مسابقه ي هسته اي با كشورهايي كه سال هاست به سلاح هسته اي دست پيدا كردند، برنده باشند؟ فكر كنم عقل سليم بگويد، نه.

اين يك طرف مسئله است، اما سوال اين است كه كشورهايي هم كه سلاح دارند، چه سودي از سلاح خود مي برند؟ آيا مي توانند ازآن استفاده كنند؟
سلاح هاي هسته اي، سلاح هايي هستند براي استفاده نكردن و تعداد مواردي كه استفاده شده بسيار محدودند و در مواردي هم كه استفاده شده، فقط باعث شرم ساري آن ها بوده است. مثلا شرم ساري جامعه ي آمريكا نسبت به استفاده از سلاح هسته اي پايان ناپذير است. من نديدم جايي كه انسان هاي فهيم افتخار كنند به اين كه ما زديم و ده ها هزار نفر را به خاك و خون كشيديم و به خاكستر تبديل كرديم، به هر حال بايستي نسبت به اين مسئله افكار عمومي را تحریك كرد، به مردم آگاهي داد.

اين جا مثالي براي روشن تر شدن مسئله مطرح مي كنم. جامعه ی ما زخم سلاح هاي شيميايي را ديده و متنفر است از هركسي كه بخواهد سلاح شيميايي توليد، انبار و استفاده كند. و اگر روزي بحث ممنوعيت سلاح هاي شيميايي مطرح شود، جامعه ي ما در اين زمينه پيشتاز خواهد بود، چون مردم ما حس كاملي از آن دارند و آن را با گوشت و پوست خود حس کردند، و همين طور حس مشابه را مي توان در ژاپني ها در مورد سلاح هاي هسته اي پيدا كرد، آن ها هستند كه مي توانند بفهمند كه سلاح هسته اي يعنی چه، واضح است كه آن ها ترس از سلاح هسته اي، اشاعه و توليد و توسعه ي آن را دارند.

متاسفانه در برخي كشورهاي جهان سوم فكر مي كنند كه سلاح هسته اي يك چيز خيلي خوب است، يك در غلتان، يك نقل و نبات. مثلا در بعضي اقشار جامعه اين تفكر هست كه چرا اسرائيل داشته باشد و ما نداشته باشيم؟ مگر چيز خوبي است؟ مگر آن ها كه دارند، مي توانند ازآن استفاده كنند؟ مي توانند به اين كه سلاح دارند، افتخار كنند؟ كه بگوييم كه آن ها دارند، پس ما هم بايد داشته باشيم.و بعد داشته باشيم كه به كجا بزنيم؟ اين صحبتي است كه خود مقام معظم رهبري هم به آن اشاره كردند كه ما براي استفاده از سلاح هسته اي هدفي نداريم.

سلاح هسته اي انتخاب نمي كند كه چه كسي را بكشد، همه را مي كشد. يك سلاح كشتار جمعي است. ما اصلا گاهي معني اين كلمات را نمي فهميم. اين بايد براي جامعه ي ما روشن شود، كه داشتن سلاح كشتار جمعي افتخار نيست. كشوري افتخار مي كند كه روشنفكرانش اصلا اجازه ندهند كه حاكميتش به اين مسئله فكر كند. افتخار اين است كه ما در ايجاد جنبش هاي ضد سلاح، ضد سلاح هاي كشتار جمعي پيشتاز باشيم، ما مسلمان ها، ما ايراني ها.
افتخار انساني، افتخار است نه افتخار ساختن سلاح هاي ضد انساني. حتي اگر صرفا نظامي فكر كنيم، با تجزيه و تحليل هاي خيلي خشك، باز سلاح هسته اي، سلاحي نيست كه به ما قدرت دهد و اگر سياسي تر فكر كنيم، آيا دستيابي به سلاح هسته اي براي ما قدرت سياسي و بين المللي ايجاد مي كند؟ يا ابزار تهديد سياسي ميشود و بر عليه ما استفاده مي شود؟

دسته ای از استراتژيست ها مخالف داشتن سلاح هسته اي هستند، نه به جهت اخلاقي- انساني، بلكه به اين جهت كه قابل استفاده نيست. بيش از اين كه قدرتي براي ما در صحنه هاي بين المللي ايجاد كند، براي طرف مقابل ما قدرت ايجاد مي كند. و تفكر ديگري كه هست، اين كه بعضي ها فكر مي كنند كه حق وتو به كشورهايي مي دهند كه سلاح هسته اي داشته باشند. اما مي بينيم كه آلمان و ژاپن سلاح هسته اي ندارند اما وقتي كه بحث تصميم گيري هاي مهم جهاني پيش مي آيد، پنج قدرت اول دنيا نظر آن ها را نيز مي پرسند و بدون آن ها نمي توانند تصميم گيري كنند. سلاح هسته اي نيست كه به اين كشورها قدرت مي دهد. اصلا ما بايد در رفتارهاي سياسي به گونه اي رفتار كنيم كه اگر كشوري قدرتي دارد، به دليل داشتن سلاح هسته اي نباشد.

اين ها تفكرات قديمي است، شايد بيش تر تحليل هاي دوره ي جنگ سرد باشد. زماني كه در تقابل بين آمريكا و شوروي سابق يك مسابقه ي تسليحاتي وحشتناك به خصوص در مورد سلاح هسته اي به وجود آمده بود. آن زمان تفكرات غالب و حاكم بر محافل سياسي به اين سمت مي رفت كه بايد سلاح داشته باشي كه نتوانند تهديدت كنند. الان در اين دنياي به هم پيچيده ي اقتصادي، ما خيلي ساده تر مي توانيم براي خودمان امنيت بخريم. كشور كوچكي مثل امارات متحده ي عربي به چه اعتباري برج 800 متري مي سازد و اين سرمايه گذاري كلان را انجام مي دهد؟ با كدام ارتش از خود دفاع مي كند؟ اين سوال را از خود بپرسيم. خيلي ساده. در كشور امارات، آلماني ها، ايتاليايي ها، فرانسوي ها، امريكايي ها، انگليسي ها و... همه منافع دارند. ما مي توانيم همه ي كشورهاي دنيا را در كشور خود صاحب منافع كنيم، منافعي كه نه به قيمت ضررخودمان باشد. آن ها سرمايه گذاري كنند و ما هم پيش رفت كنيم. ما به راحتي با باز كردن پاي سرمايه داران خارجي به كشور كه به دنبال خود، مديريت و رفاه مي آورند، ارزش افزوده در داخل كشور ايجاد مي شود و... مي توانيم براي خود امنيت بخريم. كدام انسان عاقلي ممكن است به كشوري حمله كند كه خودش در آن منافع دارد؟ الان مولفه ي دفاعي اين است، يعني تفكرات دفاعي استراتژيك در سطح جهاني عوض شده است.

بعضي افراد در 4 دهه پيش فكر مي كنند. اين درست مثل اين است كه دور ايران بايد يك ديوار بكشيم، رويش هم سقف بگذاريم، امواج از اطراف وارد نشوند، تفكرات عجيبي كه مثلا با چنگ و دندان نشان دادن، براي خود امنيت بخريم. و اين ها شعار نيستند، كارهايي است كه در كشورهاي مختلف اجرا شده، بايد تنگ نظري ها را كنار بگذاريم، افراد ديگر هم بهره اي ببرند و در مقابل بهره اي هم به ما برسانند. قطعا ما ديگر نيازي نداريم از بعد نظامي ديگران را تهديد كنيم و يا ديگران ما را تهديد كنند. مثلا زماني كه كويت در معرض تجاوز قرار گرفت، همه از آن دفاع كردند، كويت چه كرد؟
البته اين را هم اضافه كنم، ما فقط داريم فرضيه مطرح مي كنيم. اين براي همه پذيرفته است كه سياست رسمي ايران پرهيز از سلاح هسته اي است. هيچ شعار رسمي، هيچ برنامه ي رسمي براي دستيابي ايران به سلاح هسته اي وجود ندارد.

- و به عنوان سوال آخر، آژانس چه ايرادهايي به پرونده ي هسته اي ايران مي گيرد؟

- عمده ايرادي كه به ايران هست، اين مسئله است كه ايران برنامه ي خود را پنهان كرده است. اين منشا همه ي ايرادها بوده، اين كه مسائلش را به موقع گزارش نداده و به موقع شفاف سازي نكرده است، كه آخرينش هم مسئله ي سايت قم بود.

واقعيت اين است كه ما نمي توانيم كاري را انجام دهيم، بعد آن ها بفهمند و برايمان دردسر شود و در تبليغات جهاني ضربه بخوريم و در مذاكرات موضعمان ضعيف باشد. به هرحال ندانم كاري هاي خيلي خيلي زيادي شده است. ندانم كاري ها، سياست ناورزي ها، كارهايي كه از سر سياست و كياست و تدبير نبوده، خيلي انجام شده است و لطمه هم به ما زده است. متاسفانه از همه ي عقل ها استفاده نمي شود و فكر مي كنند كه خدا همه ي عقل ها را يك جا به آن ها داده و ديگران خائن اند، يا عقل ندارند، يا خود فروخته اند و يا دزدند. آن ها فقط آدم هاي عاقل و فهيم و همه چي هستند و بقيه دروغ گو هستند.

آنها به بچه های لوس وشروری می مانند که کاری از دست شان بر نمی آید جز داد و هوار کردن و سنگ زدن به شیشه این و آن، اما به دلیل حمایت های بزرگترهایی که ننرشان کرده اند کسی کاری به کارشان ندارد و شکایت از ایشان به جایی نمی رسد. به عقیده من این که اینها را به حال خود رهایشان کنیم و سعی کنیم فقط از ایشان فاصله بگیریم جز پر رو تر شدن آنها در مسیر هتاکی و تهدید دیگران اثری ندارد. بر این مبنا من از دو سه سال پیش به این سو به این نتیجه رسیده ام که به هر طریق ممکن با زیاده گویی های کیهانی ها برخورد کنم و به وظیفه اجتماعی خود در این مورد عمل کنم. در این مورد اخیر نیز جوابی را به کیهان ارسال کردم که عینا چاپ کردند، اما قبل و بعد از آن ضمن استفاده از همان زبان هتاکانه مطالبی را گفته اند که حکایت از کم آوردن آنها در استدلال و آوردن شاهد دارد و کوفتن بر طبل تهدید و توهین و بی منطقی است.

برای آن که خوانندگان عزیز در جریان کم و کیف قضایا قرار گیرند، ابتدا یادآور می شوم که روزنامه کیهان در تاریخ 26/10/88 در مطلبی تحت عنوان " سرنخ هاي تازه از نقش موساد در ترور شهيد علي محمدي (خبر ويژه)" ضمن تحلیل هایی که مورد بحث من نیستند سعی کرده عوامل موساد را در ترور مسعود علیمحمدی دخیل کند. اما در پایان با آوردن فرازی کاملا بی ربط به مطالب قبلی به تهمت افکنی و توهین نسبت به من روی آورده و چنین نوشته است:

"نكته جالب در پس همه اين تحليل ها، تقلاي چند روز اخير احمد شيرزاد (عضو بدنام فراكسيون مشاركت در مجلس ششم) است كه با مقالات و مصاحبه هاي مختلف بارسانه هاي ضد انقلابي و خارجه تلاش كرده ترور شهيد علي محمدي را به اختلافات داخلي ربط دهد و در عين حال خود را دوست اين شهيد مظلوم جا بزند.
وي همان شخصي است كه از پشت تريبون مجلس ششم به اتهام پراكني عليه برنامه هسته اي كشورمان پرداخت و مدعي شد جمهوري اسلامي درباره برنامه هسته اي خود 19 سال به دنيا دروغ گفته اما اكنون دم خروس بيرون افتاده است. اين اظهارات با اعتراض شديد مهدي كروبي رئيس وقت مجلس مواجه شد. به نظر مي رسد تحقيق از اين مهره بدنام، سرنخ هايي از ترور شهيد علي محمدي را به دست بدهد."

در پاسخ به این هتاکی آشکار و تهدیدهای تو خالی کیهان جوابیه نسبتا کوتاهی رابه مدیر مسول این روزنامه ارسال کردم. در زیر متن این جوابیه را همراه با نوشته های قبل و بعد آن، عینا به همان شکل که در روزنامه کیهان به چاپ رسیده است برایتان نقل می کنم تا خود بهتر آن را تحلیل کنید. متن جوابیه خودم را با حروف سیاه از نوشته های کیهان تفکیک کرده ام.

اعتراض احمد شيرزاد و پاسخ كيهان (خبر ويژه)

احمد شيرزاد عضو مركزيت حزب مشاركت با ارسال توضيحي به خبر ويژه كيهان با عنوان «سرنخ هاي تازه از نقش موساد در ترور شهيد عليمحمدي» واكنش نشان داد. در خبر ياد شده با اشاره به گزارش نشريات اسرائيلي و غربي درباره شناسايي شدن آن شهيد از سوي صهيونيست ها در برخي كنفرانس هاي بين المللي، به نقش موساد در اين ترور پرداخته شده و ضمناً تقلاي شيرزاد براي ربط دادن اين جنايت به اختلافات داخلي تكميل پروژه موساد ارزيابي شده بود.
احمد شيرزاد پس از 4 روز توضيحي بدين شرح خطاب به مديرمسئول كيهان ارسال كرد:
متن نامه آقاي شيرزاد چنين است؛

در روزنامه كيهان مورخ 26/10/88 مرا «مهره بدنام» خوانده ايد و تهديد كرده ايد كه «تحقيق از بنده مي تواند سرنخ هايي از ترور شهيد دكتر عليمحمدي را به دست دهد». اگر به كار بردن اين لفظ را توهين مي پنداريد بنا به وظيفه اخلاقي و قانوني در همان روزنامه از من عذرخواهي كنيد و اگر آن را توهين نمي پنداريد صراحتاً اعلام كنيد تا ما هم مجاز باشيم نسبت به شما و دوستانتان از چنين الفاظي استفاده كنيم. و چنانچه دو نوع قانون و رفتار را نسبت به شهروندان مجاز مي شماريد كه واي بر اين كشور اگر چنين رويه اي بر آن حكمفرما شود!

احمد شيرزاد
30/10/88»

كيهان: درباره توضيحات آقاي شيرزاد بايد گفت؛ 1- ايشان مصاحبه با رسانه هاي ضدانقلاب را انكار كرده و اين در حالي است كه به عنوان مثال در مصاحبه با اميد معماريان (از عناصر فراري عضو شبكه هاي روتاري در آمريكا) كه روز پنج شنبه 24دي توسط سايت روزنت منتشر شده، ترور شهيد عليمحمدي را «قتل سياسي» خواند و ضمن ابراز ترديد در نقش آمريكا و اسرائيل در اين ترور مدعي مي شود اين اظهارات صرفاً مربوط به تبليغات رسمي است. وي در عين حال با بيان اينكه دكتر عليمحمدي در انتخابات از ميرحسين موسوي حمايت مي كرده، تلاش مي كند چنين وانمود كند كه آن شهيد در يك «قتل سياسي» و به خاطر حمايت از آقاي موسوي ترور شده است، يعني همان توقعي كه طراحان اصلي ترور از اين جنايت سبعانه داشته اند؛ تشديد اختلافات داخلي و پررنگ كردن رقابت هاي انتخاباتي در جهت به حاشيه راندن نقش جبهه استكبار در فتنه اخير. اين همان كاركرد مشكوك آقاي شيرزاد است كه كيهان خواستار تحقيق در ابعاد آن شده و همچنان اصرار دارد.
لابد آقاي شيرزاد سايت روز آن لاين و مصاحبه گر بدسابقه آن را در زمره ضدانقلاب تلقي نمي كند كه مصاحبه با آنها را تكذيب كرده است! البته مقاله آقاي شيرزاد در اين زمينه نيز عيناً توسط بدنام ترين سايت هاي ضدانقلاب منعكس شد.
2- وي هتاكي و توهين را تخطئه مي كند اما با يك جست وجوي كوتاه در اينترنت مي توان ده ها موضع گيري و مصاحبه و مقاله وي را يافت كه به ارزشها و مسلمات جمهوري اسلامي بارها هتاكي كرده است.
3- آقاي شيرزاد ماجراي مجلس ششم را انكار و تكذيب مي كند و اين در حالي است كه اظهارات وي مبني بر اينكه «19 سال به دنيا درباره فن آوري هسته اي دروغ گفته ايم و اكنون دم خروس بيرون افتاده است»! در صورت مذاكرات مجلس ثبت شده است، همين طور است اعتراض آقاي كروبي رئيس مجلس به آن اظهارات خائنانه مبني بر اينكه اين حرف ها همان حرف هاي راديو اسرائيل است. اينكه آقاي كروبي امروز كجاست و چه مي كند، نافي اظهارات وي در جلسه علني مجلس (6-5 سال پيش) نيست. آن روز آقاي شيرزاد براي متهم كردن برنامه هسته اي صلح آميز جمهوري اسلامي ايران از سوي صهيونيست ها سند درست مي كرد، و امروز در حالي كه دشمنان تلاش دارند با ترورهاي سبعانه، به اختلاف هاي داخلي و غفلت از دشمنان حقيقي ملت ايران دامن بزنند، باز هم او به طور تصادفي وسط معركه است و به طور كاملاً اتفاقي مي كوشد جنايت صهيونيست ها را تبديل به منازعه اي سياسي و جنجالي كند! البته ارسال توضيح و تظاهر به غيرتي شدن و مظلوم نمايي، چيزي از همسويي و خيانت هاي انجام گرفته كم نمي كند.

این تنها حکایت ما نبود. هنوز صدها چشم به درهای زندان دوخته شده است. صدها زن و مرد مظلوم ایرانی زندگی معمول خود را رها کرده اند و روزانه از این سوی شهر به آن سو در آمد و شد هستند تا کمترین خبری از عزیز دربند خود بگیرند. کسانی از بند رها می شوند و کسان دیگری به جایشان به بند می روند و حکایت همچنان باقی است. گاه خانواده های بی پناه زندانیان باید هفته ها انتظار کشند و روزها دوندگی کنند تا فقط اجازه یابند دقایقی از پشت شیشه های ضخیم، چهره تکیده ی عزیزشان را ببینند و از خلال سیم ها صدای لرزان او را بشنوند، تا شاید به او روحیه و امید دهند تا بتواند روزگار سخت زندان را لختی بیشتر تحمل کند.

و در آن سو روزهای سخت زندان و شبهای سنگین آن، دیوارهای بلندی که بر سینه ها فشار می آورند و دلتنگی هایی که پایان نمی یابند، سلول های تنگی که از هر سو با دو سه قدم سرت به دیوار آن می خورد، و سکوت و سکوت و سکوت در تنهایی سهمگین انفرادی، و فشارهای کمرشکن بازجویی های تکراری همراه با تحقیرها و توهین ها و تحلیل های توهم آلود کسانی که می خواهند با چشمان بسته زندانیان را از پشت سر به راه راست هدایت کنند، و بلاتکلیفی و ابهام در سرنوشت که از هر شکنجه ای آزار دهنده تر است، و افکار و دل نگرانی های پایان ناپذیر زندانی درباره ی همسری که آن سوی دیوار سرگشته بال و پر می زند و کودکانی که هر شب و روز او را می جویند و پدر و مادری که معلوم نیست بار غصه ها را چگونه می خواهند به دوش کشند. چه بگویم، از کدام شکنجه بگویم که زندانی بی گناه محکوم به تحمل آن است و عاجزانه از خدا خلاصی می طلبد.

هر چند بند و زندان و سیاهچال حکایت دیرینه بشر بوده است، اما هیچ زندانی جاودانه نبوده است. دیوارها دیر یا زود ترک بر می دارند. ستون های ستم بر پایه های سست و لرزانی بنا شده اند که گریزی از فرو ریختن آن ها نیست. مردم به جان می آیند و صدای فریادشان در هم می پیچد و در و دیوار حصارهای قدرت را به لرزه در می آورد. مستی قداره کشان دیرپا نیست و صبحگاهان در رخوتی ملال انگیز اراده ای برای به کرسی نشاندن رجزهای یاوه شبانه خویش نخواهند داشت. تاریخ انسان دلی دردمند دارد از شکنجه های سهمگین و وحشی گری هایی که هیچ حیوانی نسبت به هم نوع خود نکرده است. اما هیچ شکنجه گاهی تا ابد پایدار نمانده است.

پیش از آن که قلعه های نفوذ ناپذیر سنگی با قهر انسان ها تسخیر شوند و آتش خشم برافروخته ناشی از ستم انسان ها، خودکامگان را فرا گیرد، این امواج تزلزل و در هم ریختگی است که از درون، خیمه گاه اصحاب جور و استبداد را به تلاطم وا می دارد؛ وجدان هایی است که گهگاه بیدار می شوند و از خود می پرسند که ما به کجا می رویم و چه به دست می آوریم از فرو کوفتن آدمیان به تازیانه های ستم؛ و عقل هایی است که به حساب منافع و مصالح خویش می پردازند و ترجیح می دهند که جایی برای خود در آینده ای که بنا به سنت تاریخ قدرت دست به دست می شود نگه دارند؛ و اراده های لرزانی است که با شکست های پیاپی تضعیف می شوند و با توجیهات بی ربط و نیرنگ بازی های بوق های فریب دیگر تجهیز نمی شوند؛ و اتحاد شکسته شده ای است که دیگر با قداست سازی ها و شعار سرایی های معمول و تکراری ترمیم نمی یابند.

آری این است حکایت بندهایی که سرنوشتی جز گسستن ندارند و حصارهایی که جز فرو ریختن عاقبتی بر آن ها متصور نیست.

مهدی و امین آمدند سربلند و سرفراز و حسین نیز و دوستان و یارانشان با سینه های ستبر و گردن های افراشته، هر چند زخم خورده و آسیب دیده. نصیب ما عزت و افتخار شد و قدردانی های بی شائبه ای که بیش از لیاقت ماست و نصیب بندآفرینان خجلت و سرافنکندگی. صورت حساب بلندی در دست ماست از خسارت های عمیق مادی و معنوی که بر هر یک از زندانیان و خانواده های مظلوم شان وارد آمده است، و ما از حق خویش نمی گذریم.

ادعا نامه های مسخره ای که از آن سو اقامه شد به سرعت رنگ باخت و آن چنان سست بود که برای پرهیز از رسوایی بیشتر بخش اعظم آنها به کناری نهاده شد. و اکنون نیز از شدت بی پایه گی و بی مایه گی در پشت درهای دادگاه های غیر علنی مطرح می شوند تا ته مانده آبروی ظاهری اتهام زنندگان نزد اندک حامیان آن ها بر باد نرود. اما از این سو هر قطره ی اشکی که ریخته شده و هر آهی که از سینه ای بر آسمان رفته و هر دلی که ناامیدانه شکسته شده و هر کاستی کوچک و بزرگی که در زندگی آرام خانواده ها ایجاد شده حسابی دارد و کتابی که فردا در پیشگاه دادار عادل و امروز در پیشگاه مردمی به پا خواسته و فهیم باید پس داده شود. و چه تهی است دستانشان در جواب.

نه، داستان تمام نشد. اینک این شمایید که باید پاسخ دهید. چه نصیب تان شد از این بیدادگری و از این همه هتاکی و اتهام افکنی؟ چه یافتید بعد از روزها، هفته ها و ماه ها به بند کشیدن انسان های شریف و صدیق؟ هر چه خواستید کردید؛ اکنون در برابر اذهان پرسش گر جامعه چه چیز را می توانید اثبات کنید؟ اکنون بعد از آن شعبده های کودکانه و نمایش های رسوای تلویزیونی که هیچ عقل سلیمی را قانع نکرد آن گاه که گاه سخن گویی شیران دلیر در بند کشیده و دفاع استوار آن هاست در دادگاه ها بسته می شود تا صدای مظلومیت آنان را کسی نشنود. چه کسی است که نفهمد حقیقت چیست؟

نیازی نیست. بگذار چنین باشد. صدای حقیقت در این روزگار از پشت صدها دیوار نفوذ ناپذیر به گوش می رسد و به اندک زمانی عالم را فرا می گیرد. پیام روشن آنچه می گذرد به خوبی شنیده می شود . اتهام افکنان در طرح خویش شکست خورده اند و مایوس و سرخورده در کار خویش فرو مانده اند. دیر یا زود باقی مانده قهرمانان در بند جنبش سبز مردم ایران از بند رها خواهند شد و روسیاهی به روسیاهان خواهد ماند. و آنگاه است که آنان باید بابت تک تک اقلام صورت حساب کرده های خویش پاسخ دهند. دیر نیست آن روز.

در ظاهر اين داد و ستد معامله خوبي به نظر مي‌رسد. مسئولان ايران در شرايط موجود حتي در ذهنشان هم نمي‌توانند تصور كنند كه از مرز غني‌سازي بالاتر از پنج درصد عبور كنند. چنين كاري به لحاظ فني با دشواري رسوب ناخالصي‌ها در مراحل پيشرفته‌تر غني‌ساز روبه‌رو است. اما حتي اگر فرض كنيم اين گام هم با صرف هزينه‌هاي هنگفت و سعي و خطاهاي بي‌شمار به انجام رسد، به لحاظ سياسي و تعهدات ايران به آژانس، عبور از مرز غني‌سازي بيش از پنج درصد به معناي گام برداشتن در جهت اهداف نظامي تلقي مي‌شود و به شدت حساسيت كشورهاي ديگر و اعضاي آژانس جهاني انرژي اتمي و شوراي امنيت سازمان ملل را در پي دارد.

بنابراين، اينكه غربي‌ها خود بپذيرند كه اين راه چندساله را براي ما كوتاه كنند و در زمان كمي خودشان اورانيوم پنج درصد غني‌شده ما را به 20 درصد غنا برسانند و بعد هم آن را در بسته‌هاي قابل مصرف در رآكتور ببندند و تحويل ما دهند، به ظاهر يك قدم بلند به نظر مي‌رسد كه راه پيشرفت هسته‌يي ايران را تسريع مي‌كند. در واقع بر همين مبناست كه رئيس دولت در سخنراني اخير خود به تاريخ 7/8/88، در مشهد مقدس چنين ابراز مي‌كند:

«... در جريان هستيد كه ما چند سال قبل كجا بوديم. دائم بحث از تحريم بود، قطعنامه مي‌دادند... اما امروز آنها به دنبال همكاري‌هاي هسته‌يي با ملت ايران هستند... غربي‌ها قبلاً به ما مي‌گفتند فعاليت‌هاي خود را تعطيل كنيد ولي امروز براي تبادل سوخت، توسعه فناوري، ساخت نيروگاه‌‌ها و ساخت رآكتور اعلام آمادگي مي‌كنند... ما به آنها مي‌گوييم شما چند سال نتيجه مقابله با ملت ايران را تجربه كرديد... و امروز مي‌گوييد مي‌خواهيد رفتارتان را عوض كنيد. ما از اين امر استقبال مي‌كنيم... خوشبختانه شرايط براي همكاري‌هاي هسته‌يي در سطح بين‌المللي فراهم شده است و بحث رآكتور تهران و تحويل سوخت موضوعي است كه صداقت برخي از كشورها و آژانس را مورد ارزيابي قرار مي‌دهد... ما از تبادل سوخت و همكاري فني و ساخت نيروگاه و رآكتور استقبال مي‌كنيم...» (خبرگزاري ايسنا)

و اما در تحليل چند و چون اين معامله شايسته است ببينيم در هر طرف اين داد و ستد چه متاعي قرار گرفته است و ارزش هر يك، آنچه مي‌دهيم و آنچه مي‌گيريم از جنبه‌هاي مختلف چقدر است.

الف- آنچه مي‌گيريم

هرچند اطلاعات دقيقي از آنچه قرار است قدرت‌هاي جهاني در ازاي گرفتن اورانيوم پنج درصد غني‌شده ايران به ما بدهند منتشر نشده و احتمالاً جزييات فني آن به بعد از توافق كامل با ايران موكول شده است، اما كم و بيش مي‌توان حدس زد براي استفاده در رآكتور تحقيقاتي تهران محموله‌يي از مرتبه بزرگي 10 كيلوگرم اورانيوم غني‌شده 20 درصد كفايت مي‌كند. اين متاع در بازار جهاني صنعت هسته‌يي قابل خريداري است و اگر تحريم‌ها مانع نباشد، مي‌شود آن را به بهايي در حدود چند ميليون دلار خريداري كرد. در اين زمينه آقاي ميرحسين موسوي در بيانيه اخير خود خاطرنشان مي‌كند:

«... 16 سال پيش از اين، تهيه سوخت براي تاسيسات هسته‌يي تهران امري بود كه نه مسوولان و نه رسانه‌ها انجام آن را يك خبر مهم تلقي نمي‌كردند. امروز قسمت اعظم محصول فعاليت‌هاي هسته‌يي كشور كه اين همه جار و جنجال به خود ديده و چندين تحريم براي ملت ايران به همراه آورده است، گويا بايد براي همين نياز ساده تحويل كشورهاي ديگر شود، شايد بعدها لطف كنند و اندكي سوخت در اختيار ما بگذارند...»

واقعيت همين است. قبل از انقلاب رآكتور تحقيقاتي تهران به كمك امريكايي‌ها و با چشمه‌يي كه از حدود سه كيلوگرم اورانيوم 90 درصد تشكيل شده بود آغاز به كار كرد. اين ميزان از غناي اورانيوم همان چيزي است كه در بمب‌هاي هسته‌يي به كار مي‌رود. لكن اولاً مقدار اورانيوم يادشده بسيار كمتر از حداقلي بود كه براي بمب هسته‌يي لازم است (حدود 20 كيلوگرم)، ثانياً استفاده از آن تحت كنترل آژانس و در قالب محموله‌يي بوده كه بدون داشتن تكنولوژي بسيار بالا امكان جابه‌جايي و بهره‌برداري در غير موضع طراحي‌شده از آن وجود ندارد.

در هر حال آن بسته 90 درصد بعد از چند دهه كار به طور طبيعي به مصرف رسيد و از قدرت آن كاسته شد. حدود 16 سال پيش چشمه ديگري كه از اورانيوم با غناي 20 درصد ساخته شده و از كشور آرژانتين خريداري شده بود جايگزين آن شد، بدون آنكه رئيس‌جمهور وقت از آن به عنوان يك پيروزي بزرگ و «دستاورد ايستادگي در برابر قدرت‌هاي جهاني» ياد كند.

لازم به ذكر است آن‌طور كه گفته مي‌شود عمر رآكتور تحقيقاتي تهران عملاً به پايان رسيده است و حتي در صورت تامين چشمه راديواكتيو مورد نياز (كه به غلط به آن سوخت گفته مي‌شود) به لحاظ ويژگي‌هاي فني و ضوابط ايمني حداكثر تا حدود پنج سال بيشتر قابل استفاده نيست.

همچنين توجه به اين نكته نيز ضروري است كه در تمام دوراني كه از مناقشه هسته‌يي ايران با غرب مي‌گذرد هيچ‌گاه موضوع رآكتور تهران محل چالش نبوده است و در خبرها نيز نشنيده‌ايم كه مقامات ايراني بر اين خواسته پافشاري كنند كه غربي‌ها بايد به ما اجازه خريداري چشمه راديواكتيو براي اين رآكتور بدهند. روشن است كه اگر تحريم‌ها برداشته شود و ايران مثل ساير كشورها امكان تهيه و تبادل ملزومات فناوري هسته‌يي را داشته باشد، خريد چشمه راديواكتيو تحقيقاتي يك مورد جزيي و پيش‌پا افتاده خواهد بود.

علاوه بر موارد فوق، ذكر اين نكته نيز بي‌مناسبت نيست كه در حال حاضر رآكتور تحقيقاتي تهران نقش چنداني در توليد راديوداروهاي مورد نياز در بخش پزشكي كشور ندارد و اين مواد از طرق ديگر از جمله شتاب‌دهنده‌هاي كوچك نصب شده در كشور تهيه مي‌شود. آن طور كه گفته مي‌شود رآكتور تهران تنها نقش تحقيقاتي دارد و براي برخي از پروژه‌هاي پژوهشي مورد استفاده قرار مي‌گيرد.

بنابراين به طور خلاصه مي‌توان گفت در اين معامله كه هنوز به انجام نرسيده است «آنچه مي‌گيريم» نكته مهم مساله نيست، بلكه «آنچه مي‌دهيم» نكته اساسي است. به بيان صريح‌تر همان طور كه برخي از نمايندگان مجلس هشتم و اعضاي كميسيون امنيت ملي نيز گفته‌اند در صورتي كه شرايط براي ايران عادي باشد، مي‌توان مثل هر كشور ديگري پول داد و مواد راديواكتيو مورد نياز را براي تاسيسات هسته‌يي كشور خريداري كرد. بنابراين مي‌توان نتيجه گرفت در مذاكرات وين آنچه اصل اساسي است تحويل محموله‌هاي اورانيوم غني‌شده ايران به كشورهاي غربي است. آنچه تحت عنوان ادامه غني‌سازي اين اورانيوم و تبديل آن به سوخت رآكتور تهران گفته مي‌شود در واقع توجيهي براي تحويل يك «محموله نگراني‌آفرين» و تبديل آن به يك «محموله مطمئن و بي‌خطر» است.

ب- آنچه مي‌دهيم

آنچه قرار است در صورت توافق با غربي‌ها در مذاكرات وين به آنها داده شود حدود 1200 تا 1500 كيلوگرم اورانيوم تا پنج درصد غني‌شده ايران است كه محصول شكستن تعليق در سال 84 و به كاراندازي تدريجي حدود سه هزار دستگاه سانتريفوژ p1 ايراني است. چند نكته در ارتباط با اين مساله قابل توجه است.

1- ماده اوليه لازم براي توليد اين اورانيوم غني‌شده، يعني خوراك صنايع هسته‌يي موجود كشور كيك زرد است. اين ماده در واقع خاك معدني تغليظ‌شده اورانيوم تا ميزان 70 درصد است. توجه داشته باشيد نخستين گام صنعت هسته‌يي، پس از اكتشاف و استخراج سنگ معدن اورانيوم، تهيه كنسانتره اين ماده، يعني همان كيك زرد است. در اين مرحله، يعني تغليظ ماده اوليه معدني، ناخالصي‌ها و عناصر ديگر همراه سنگ معدن اورانيوم از آن زدوده مي‌شود و خلوص عنصر اورانيوم به 70 درصد مي‌رسد.

اين ماده شبيه نفت خام در بازار جهاني انرژي خريد و فروش مي‌شود. اما كشور ما نه فقط در ساليان اخير بلكه از ابتداي پيروزي انقلاب از خريد آن محروم شده است. آنچه در سال‌هاي اخير و پس از شكستن تعليق غني‌سازي به عنوان ماده اوليه كارخانه UCF اصفهان مورد استفاده قرار گرفته است، يك محموله تقريباً 500‌ تني كيك زرد بوده كه از ابتداي انقلاب در اختيار ايران بوده و چيزي بر آن افزوده نشده است.

در حال حاضر به‌رغم سال‌ها تلاش هنوز خبري از استخراج از معادن اورانيوم ساغند يزد و قچين بندرعباس به گوش نرسيده است. علاوه بر اين، گزارشي از بهره‌برداري از كارخانه تبديل سنگ معدن اورانيوم به كيك زرد كه قرار بوده در اردكان يزد به كار افتد نيز منتشر نشده است. بنابراين در يك كلام مي‌توان چنين گفت كه به دليل فقدان حلقه‌هاي اوليه صنعت هسته‌يي يعني اكتشاف معدن، استخراج ماده اوليه و تهيه كيك زرد از آن، صنعت هسته‌يي ايران فاقد پشتوانه لازم براي تداوم كار خويش است، به طوري كه هم اکنون با پايان يافتن ذخيره اوليه كيك زرد، كم و بيش كارخانه UCF اصفهان در شرايط ركود است.

به اين ترتيب صورت مساله چنين است: ايران توانسته است طي حدوداً چهار سال كه از شكستن تعليق مي‌گذرد مقداري در حدود 500 تن كيك زرد موجود خود را به تدريج به گاز UF6 تبديل كند و سپس در تاسيسات غني‌سازي نطنز با حدود سه هزار دستگاه سانتريفوژ (كه با 50 هزار دستگاه مورد نياز در طراحي آن بسيار فاصله دارد) آنها را به گاز UF6 كه حاوي حدود پنج درصد اورانيوم غني‌شده است تبديل سازد.

(لازم به دقت است درصد خلوص عنصر اورانيوم نبايد با درصد غناي آن اشتباه شود. درصد خلوص مربوط است به نسبت وزني عنصر اورانيوم در يك نمونه به كل وزن آن نمونه كه در كيك زرد حدود 70 درصد است و اين بايد براي استفاده در مراحل بعدي چرخه سوخت به 100 درصد برسد. اما درصد غنا مربوط است به نسبت اورانيوم راديواكتيو يا فعال يعني اورانيوم 235 در يك نمونه خالص كه شامل اورانيوم غيرفعال 238 نيز هست. اورانيوم طبيعي داراي غنايي در حدود نيم درصد است.‌ براي مصرف در رآكتور آب سبك بايد اين غنا به پنج درصد برسد و براي سلاح‌هاي هسته‌يي غناي بالاي 90 درصد لازم است.)

البته به لحاظ نظري احتمال اينكه ايران روزي بتواند از معادن خود اورانيوم استخراج و مقاديري كيك زرد تهيه كند وجود دارد. ولي اولاً چنين چيزي نياز به چند سال زمان دارد و ثانياً براي قدرت‌هاي جهاني امكان اعمال فشارهاي ديگر براي تاخير در اين روند يا ناممكن ساختن آن نيز وجود دارد.

درست به دليل همين نكته (يعني اينكه روند تهيه اورانيوم غني‌شده در ايران پشت‌بند ندارد و افول مي‌يابد) است كه تحويل گرفتن اورانيوم غني‌شده ايران براي غربي‌ها اهميت دارد و حاضرند در يك مذاكره مهم و در سطح نسبتاً بالاي تصميم‌گيري در مورد آن با ايران بحث كنند. روشن است اگر جريان تهيه اورانيوم غني‌شده در ايران با همين شدت ادامه داشته باشد، اصولاً مذاكره بر سر تحويل آن به غربي‌ها براي آنها از اهميت خاصي برخوردار نيست.

2- مساله بعدي مقدار اورانيوم غني‌شده ايران است. اين مقدار يعني حدود 8/1 تن با مقدار اورانيوم لازم براي استفاده در نيروگاه بوشهر كه در
شروع 120 تن و سپس سالانه در حدود 30 تن است فاصله زيادي دارد. علاوه بر آن، ايران فعلاً فاقد فناوري لازم براي تبديل گاز UF6 حاوي اورانيوم غني شده به ميله‌هاي سوخت قابل استفاده در رآكتور است. از طرف ديگر، چنانچه به‌زعم غربی هاا، ايران هدف نظامي داشته باشد اين ميزان اورانيوم براي توليد يك بمب هسته‌يي كفايت مي‌كند.

نكته ديگر كه در تحليل‌هاي مفسران غربي به كرات از آن ياد مي‌شود آن است كه ايران با دپو كردن اورانيوم غني‌شده 5 درصد و نگهداري تاسيسات غني‌سازي خود قادر است هر وقت كه اراده كند روند غني‌سازي را به بالاي اين درصد ادامه دهد و به سمت هدف نظامي گام بردارد. بنابراين وجود مقاديري از اورانيوم غني‌سازي‌شده در ايران كه در واقع بخش قابل توجهي از مسير غني شدن را در مقايسه با اورانيوم طبيعي طي كرده است، في‌نفسه از ديد استراتژيست‌هاي غربي يك تهديد به شمار مي‌رود كه بايد برطرف شود.

3- و اما اساسي‌ترين بخش تحليل موضوع برمي‌گردد به اينكه در اين سمت داستان و از زاويه منافع ملت ايران، در اختيار داشتن 1800 كيلوگرم اورانيوم غني‌شده و حتي ده‌ها برابر اين مقدار كه هنوز با تهيه سوخت نيروگاه بوشهر فاصله زيادي دارد، چه امتيازي در بر دارد؟ به عبارت ديگر بايد ديد براي ما كه به طور قطع و بنا بر سياست اعلام شده و نيز به لحاظ مباني اخلاقي و اعتقادي خود هيچ هدف نظامي در پروژه هسته‌‌يي خود نداريم، اين مقدار اورانيوم به چه كار مي‌آيد و به بيان ساده‌تر كجا و چگونه بايد آن را خرج كنيم؟

اگر بپذيريم كه اين مقدار اورانيوم در مقياسي است كه با ميزان سوخت مورد نياز يك نيروگاه هسته‌‌يي فاصله زيادي دارد و حداكثر در همان مقياسي است كه با آن بشود سوخت مورد نياز يك رآكتور تحقيقاتي كوچك مثل رآكتور تهران را تهيه كرد و از طرف ديگر ما هم بناي استفاده نظامي از آن را نداريم، با توجه به حساسيت طرف مقابل ما نسبت به داشتن اين ذخيره اورانيوم غني‌شده، تنها و تنها يك راه براي استفاده از آن باقي مي‌ماند و آن اين است كه آن را سر ميز مذاكره خرج كنيم.

ترديدي نيست كه نگهداري درازمدت اورانيوم غني‌شده، صرف‌نظر از مسائل ايمني آن، منشاء ايجاد حساسيت سياسي و تداوم فشارها بر ايران خواهد بود و حتي آن طور كه چشم‌انداز سياسي جهان نشان مي‌دهد وضع را از آنچه هست به مراتب بدتر خواهد كرد. از طرفي ارزش اقتصادي اين كالا با وجود تمام هزينه‌هاي اقتصادي و سياسي كه در ايران روي آن شده است، چيزي در حد همان چند ميليون دلار است كه قيمت چشمه راديواكتيو مورد نياز براي رآكتور تهران است.

بنابراين بايد گفت ما در آستانه يك تصميم بزرگ ملي هستيم. كالايي داريم كه ارزش اقتصادي چنداني ندارد و به راحتي مي‌توان محصول فرآوري شده آن را در بازار هسته‌‌يي جهان (در صورت داشتن تحريم‌ها) خريداري كرد. اما در عين حال اين كالا به دليل حساسيت ديگران مي‌تواند ارزش سياسي داشته باشد و در يك معامله بزرگ سياسي مورد داد و ستد قرار گيرد.

شواهد نشان مي‌دهد به‌رغم برخي مخالفت‌ها در مجلس، ذهنيت رجال سياسي كشور كم و بيش براي مبادله اين كالا آماده است. ظاهراً كمتر كسي است كه به محموله اورانيوم غني‌شده ايران به مثابه شيئي مقدس كه حاصل تلاش‌هاي ايثارگرانه دانشمندان هسته‌‌يي است و بايد آن را به جان خويش چسباند، نگاه كند. رئيس دولت در همان سخنراني چند روز پيش خود در مشهد در اين زمينه مي‌گويد: «... (آن دوره) دوره ايستادگي بود و اكنون تثبيت شده‌ايم و اكنون دوران بهره‌برداري از توفيقات به دست آمده است...»!

حال مساله اينجاست كه اگر قرار باشد اورانيوم غني‌شده‌مان را به مثابه يك كالاي ارزشمند سياسي در يك معامله بزرگ مبادله كنيم، در مقابل آن چه چيز بايد دريافت كنيم كه لااقل بخشي از هزينه‌هاي كلان صرف‌شده بر روي آن را جبران كند؟ به نظر مي‌رسد كالاي سياسي را بايد با كالاي سياسي معاوضه كرد. اگر به اين كالا به عنوان يك كالاي اقتصادي نگاه كنيم در ازاي هزينه‌هاي كلان صرف شده كه در اينجا مايل به ذكر آنها نيستيم، درآمدي در حدود چند ميليون دلار يعني در حد بودجه يك مركز تحقيقاتي كوچك كشور عايدمان خواهد شد. تازه اين در شرايطي است كه غربي‌ها پس از حمل آن از ايران نگويند «اين اورانيوم به دليل ناخالصي‌ها، مرغوب و قابل استفاده نيست»!

و اما اينكه در يك داد و ستد سياسي با قدرت‌هاي جهاني، در ازاي رفع نگراني‌هاي آنها چه چيزي مي‌توان مطالبه كرد، در يك كلام مي‌توان به بخشي از اموري كه باعث نگراني ما مي‌شود اشاره كرد. فراموش نكنيم زنجيره‌‌يي از تحريم‌ها و قطعنامه‌ها ما را محاصره كرده است و اين حلقه هرچه زمان مي‌گذرد تنگ‌تر مي‌شود. براي من بسيار جاي تعجب است كه در شكل اوليه توافق وين بدون آنكه به هيچ‌يك از موارد يادشده كمترين اشاره‌‌يي شود تنها قرار است اورانيوم غني‌شده ايران داده شود و يك چشمه چندميليون دلاري براي يك رآكتور كوچك دريافت شود. اين يعني وضعيت سياسي به همان شكل كه هست باقي بماند و تنها محموله‌‌يي هسته‌‌يي داده شود و محموله‌‌يي ديگر گرفته شود.

شايد چنين معامله‌‌يي بعداً به عنوان اينكه غربي‌ها در مقابل ما كوتاه آمدند و حاضر به همكاري هسته‌‌يي با ما شدند به عنوان بخشي از خوراك تبليغاتي سفرهاي استاني به كار آيد، اما به نظر نمي‌رسد گره‌‌يي از دشواري‌هاي سياسي ما در عرصه جهاني بگشايد.

مردها را یکی یکی دستبند زدند و 5 تا 5 تا بردند و سپس زنها را، و ماجرایی آغاز شد که احتمالاً در آینده ای نه چندان دور چالشی بی پاسخ را برای حاکمیت و به ویژه نهادهای امنیتی و قضایی درگیر موضوع رقم خواهد زد. در آن سو برخی از مدعوین که دیرتر آمده بودند قبل از رسیدن به حوالی محل، پی به وضع غیرعادی محیط برده و از همانجا برگشته بودند و سپس خبر در شهر پیچید. خانواده ها سرگشته و حیران به دنبال کسب خبر بودند، اما از کجا؟ کسی نمی دانست چه کند. دهها تماس بی حاصل با یکدیگر، اما هیچکس خبر خاصی نداشت. تلفن های همراه دستگیر شدگان نیز هیچیک جواب نمی داد. مامورین دستگیر کننده در دم همه آنها را جمع آوری کرده و با خود بردند.

کلانتری های اطراف همگی اظهار بی اطلاعی می کردند. در کشور ما اصولاً پلیس فقط خود را موظف به انجام ماموریت محوله، یعنی دستگیری می داند. احتمالاً رفع نگرانی از اطرافیان شخص دستگیر شده و اطلاع رسانی حتی در حداقل سطح ممکن، وظیفه اداره ثبت احوال است! ساعتها در اضطراب سپری شد و نهایتاً به یمن اطلاع رسانی رسانه های خبری خارجی و سایتهای اینترنتی معلوم شد، به جز تعدادی اندک، هر که آن شب در خانه میراب زاده (پدر همسر شهاب طباطبایی) بوده است را با خود برده اند. بنابر یک قاعده نانوشته اگر اصلاح طلبی به طور ناگهانی مفقود شد نه باید از کلانتری ها پرس و جو کرد و نه از بیمارستانها، بلکه باید فرض کرد که "برادران" او را با خود برده اند و " هروقت صلاح بدانند" به خانواده اش اطلاع می دهند.

آن شب کلیه دستگیر شده ها را به ساختمانی در مرکز شهر می برند. خانم ها را که 30 نفر بودند در یک اتاق چند متری جای می دهند و آقایان را در نمازخانه آن ساختمان نگه می دارند. اگر می خواستند بخوابند زمین فرش می شد از آنها، البته در آن شب خبری از خواب نبود، فقط برخی برای دقایقی از حال رفتند. از نیمه شب به نوبت آنها را صدا می زنند و مورد بازجویی قرار می دهند. سوالهایی به غایت بی ربط و پاسخ هایی از آنها بی ربط تر. در عجبم که از این سناریوی آشفته چه دستاورد اطلاعاتی عاید آقایان شده است؟ از این که پس از چند ساعت جنگ اعصاب، شرایط پرتنش، بی خوابی و وضع نامناسب محل، زن و مرد وپیر و جوان را نصف شب بازجویی کنند که: روز قدس کجا بودی؟ شغل بابات چه بوده؟ چرا شغل عوض کرده؟ فعالیت هایت قبل و بعد از انتخابات چه بوده؟ چه کسی از نزدیکانت زندانی است؟ و...

شما تصور کنید از دختران و پسران جوانی که بعضاً فاقد هر گونه تجربه سیاسی هستند، ساعاتی بعد از نیمه شب سوال کنند که "نظرت راجع به محکومیت شهاب طباطبایی چیست؟ آیا به نظر تو سنگین است؟" و در آن شرایط خاص تلاش کنند به این بندگان خدا بقبولانند که "نه خیر، حکم شهاب بسیارعادلانه است و ما کار خوبی کردیم که شما را گرفتیم تا در این نیمه شب شما را از غفلت برهانیم"!

یک زمانی فکر می کردیم سربازان گمنام وزارت رفتارهایشان حساب شده است و کیلویی برخورد نمی کنند. گویا استانداردهای احمدی نژادی تا قلب این نهاد حساس هم جلو رفته است و کارهایی می کنند که قبلاً از دیگران توقع آن می رفت. آخر چگونه می توان از یک دستگیری فله ای و بازداشت کلیه شرکت کنندگان در یک مراسم از دم، توقع داشت که اطلاعات درستی حاصل شود و آن طور که مدعی هستند توطئه ای برملا شود؟ شواهد نشان می دهد یک شازده نابغه ای همه آقایان را سرکار گذاشته و آنها را درگیر پرونده ای کرده است که سرانجام آن جز خجالت و شرمندگی چیزی نیست.

آن شب یک تیم بازجویی را فرستادند تا در اسرع وقت به قول خودشان از متهمان تحقیق کنند. آن وضع دستگیر شدگان که شرح دادم، این طرف هم شما تصور کنید خود اینها چه آدمهای بدبخت و گرفتاری هستند، که ناگزیرند از نیمه شب پنجشنبه خانه و زندگی را رها کنند و تا بعدازظهر جمعه، تمام شب تعطیلی و آخر هفته خود را تباه کنند تا به اصطلاح توطئه کشف کنند آن هم در مراسم دعای کمیل! خب، معلوم است که اینها هم در وضع روانی درستی به سر نمی برند و با کوچکترین بهانه ای به متهم تهاجم می کنند. گاه با خود فکر می کنم این چه زندگی است که اینها دارند. نه دنیا عایدشان می شود و نه آخرت! خسرالدنیا و الاخره.

بگذارید یک حساب سرانگشتی بکنیم و ببینیم اصولاً چه محاسبه ای می توانسته پشت این قضیه باشد. یک احتمال این است که با دیدگاه های آقایان، فرض کنیم اصل این برنامه دعای کمیل توطئه دشمنان بوده و هرکس که در آن شرکت می کرد در واقع در یک توطئه شرکت کرده بود. خب، اگر چنین بوده است چرا زودتر جلویش را نگرفتند؟ به یاد داریم که اواخر ماه رمضان امسال، قرار بود یک مراسم افطاری از طرف آقایان خاتمی و کروبی در یکی از مساجد برگزار شود و دوستان گرد هم جمع شوند. طبق معمول آقایان احساس کردند آسمان به زمین می آید و زمین به آسمان می رود اگر اصلاح طلبان در قالب یک مراسم افطاری ساعتی را به ملاقات یکدیگر بگذرانند. پیغام و پسغام دادند کرور کرور که برنامه را به هم بزنید. دوستان هم افطاری را لغو کردند. چندین بار دیگر هم در طول ماههای اخیر با این تهدید که اگر جلسه بگیرید با شما برخورد می کنیم مانع تجمعات حتی سی چهل نفره اصلاح طلبان شده اند. صرف نظر از اینکه اصولاً این کار نقض حقوق قانونی شهروندان است، اما اگر در چارچوب ادبیات و تفکر این آقایان واقعاً تصور این بود که جمع شدن عده ای کمتر از صد نفر در یک آپارتمان کوچک و مراسم دعای کمیل آنها پایه های امنیت ملی را به لرزه در می آورد، بسیار خوب، می توانستند مثل دفعات دیگر پیغام دهند که باید مراسم را لغو کنید. بعید می دانم کسی ادعا کند که اطلاع نداشتند، چون اطلاع رسانی حتی در سطح سایت ها هم شده بود و آقایان با آمادگی کامل به مراسم هجوم آوردند.

فرض دیگر که در بعضی صحبت ها ادعا کرده اند این است که " شما خبر ندارید، قرار بوده اتفاقاتی بیفتد، مسئله دعای کمیل نبوده، یک عده قصدهایی داشته اند، در بین شرکت کنندگان عواملی بوده اند که تصمیم هایی داشته اند و ..." تجربه سالها زیستن در این کشور به ما نشان می دهد که برخی از برادران وقتی به شدت کم می آورند و استدلالی برای برخوردهایشان ندارند یک ژست پیچیده اطلاعاتی به خودشان می گیرند که گویی چیزهایی می دانند که نعوذبالله خدا هم نمی داند. و بعد با همین قیافه های به ظاهر عاقلانه و نگاههای عاقل اندر سفیه مدعی می شوند که "صبرکنید، خواهید دید که پشت پرده، چه توطئه هایی بوده است و چه دستهایی در کار است و...".

معمولاً نتیجه این فرآیند آن است که عده ای مدتی در زندان می مانند، به حقوق قانونی افراد تجاوز می شود، کسانی از شغل و موقعیت خود رانده می شوند، آبروهایی می ریزد، بی گناهانی قربانی می شوند، ماهها می گذرد و بلکه سالها و هیچ خبری از آن توطئه های عجیب و غریب و ادعایی نمی شود. معمولاً هم کسانی که از این فشارها جان سالم به در برده اند دیگر حال و حوصله و انگیزه آن را ندارند که خود را به خطر اندازند و یقه آقایان را بگیرند که چه شد آن ادعاها که می کردید.

حال بیایید فرض کنیم که آقایان اخبار و اطلاعاتی داشته اند که مثلاً قرار است بعد از برنامه دعای کمیل اتفاقاتی بیفتد. هرچند برای من تصورش بسیار دشوار است که جز کمی مبادله اخبار و اطلاعات ضمن پذیرایی بعد از دعا چه اتفاقی ممکن بود بیفتد؛ اما گیرم که چنین بوده است. خب، اگر شما با اطلاعات موثق این را می دانستید، چرا از دم همه را گرفتید و بردید؟ چرا برخوردتان را به عواملی که مدعی شناسایی آنها هستید محدود نکردید؟ چرا با آن شتاب زدگی همه را مورد بازجویی هایی قرار دادید که به لحاظ استناد حقوقی و حتی اطلاعاتی دو قران ارزش ندارد؟

آیا طبق معمول قضیه از این قرار نیست که اول یک فرضیه اطلاعاتی بر مبنای تئوری توطئه در ذهن های افراد خاصی که به شدت به بیماری توهم مبتلا هستند شکل می گیرد و بعد زمین و زمان به هم دوخته می شود تا این فرضیه به اثبات برسد؟ آن طور که به نظر می رسد در این فقره آقایان به شدت به کاهدان زده اند و گاف داده اند به اندازه کوه دماوند. معلوم نیست چه کسی ناگهان اینها را به وحشت انداخته است که "وانظاما، چه نشسته اید که این اصلاح طلبها کارشان به جایی رسیده که دعای کمیل برگزار می کنند! مگر در این شهر نمی شود جای دیگری دعای کمیل خواند که عدل، این جماعت مسئه دار می خواهند دور هم جمع شوند و بدون حضور برادران دیگر دعا بخوانند؟ غلط کرده اند این پر روها..." و سپس آن ماجراها که شرح دادم.

اما در هر صورت خواهی نخواهی آقایان دستشان بند شده است و ول کن نیستند. از طرفی می گویند حال که به هر دلیل هزینه کردیم و کسانی را تا اینجا آوردیم حیف است مفت رهایشان کنیم. بگذار چند روزی مهمان ما (اصطلاح رایج آقایان) باشند تا از آنها تحقیق کنیم (یعنی اطلاعات مان را تکمیل کنیم، آن هم از راه بازجویی). علاوه بر این با خود حساب می کنند که الان اگر همه اینها را رها کنیم پررو می شوند و علیه ما دست می گیرند، بگذار کمی آب خنک بخورند تا بادشان خالی شود و وقتی رفتند بیرون برایمان کری نخوانند."

متاسفانه در برخی از محافل اقتدارگرایان و حتی در میان برخی از مسئولان که چندان هم مایل به اعمال خشونت و ادامه دستگیری ها نیستند گهگاه استدلالی مطرح می شود به این مضمون که "اگر اینها را آزاد کنیم اقتدار نظام زیر سوال می رود، و یا ابهت دستگاه امنیتی شکسته می شود. بنابراین باید مدتی دست نگه داشت تا مخالفان به طمع نیفتند و فکر نکنند نظام اهل کوتاه آمدن است." نتیجه این تفکر و این عملکرد سه چیز است: ظلم، ظلم و ظلم. و این همان چیزی است که بدتر از کفر بنیان یک نظام را به خطر می افکند.

ایکاش آقایان شهامت داشتند و با صداقت می گفتند: " اشتباه کردیم، گزارش غلطی به ما رسید و تحلیل نادرستی داشتیم". و تلاش می کردند از دستگیر شدگان دلجویی کنند. آنچه آقایان نگران شکستن اش هستند، اقتدار نظام و ابهت دستگاه مدیریت کشور نیست، بلکه مقام و موقعیت شخصی خودشان است. وگرنه نظامی که در دید مردم قادر است به تصحیح اشتباه خود بپردازد نه تنها شکستنی نیست بلکه محبوب و مورد حمایت مردم است. و بر عکس نظامی که ناچار شود از تمام آبرو و ارزش خود مایه بگذارد تا به هر قیمتی که هست اشتباه کاری ها و روشهای غلط و ناپسند برخی از کارگزاران خود را توجیه کند روز به روز خدشه دارتر خواهد شد.

اکنون و در وضعیت فعلی ظاهراً باید تعدادی از جوانها و اصلاح طلبان بازداشت شده تحت عنوان "پرونده دعای کمیل"، تحت فشار بازجویی ها قرار گیرند و خدا می داند تا کی در بازداشت بمانند تا به هر نحو که شده کسانی ثابت کنند در دعای کمیل مذکور توطئه ای در جریان بوده است. یادمان نرود از آغاز اصلاحات تاکنون، از پرونده عصرعاشورا گرفته تا کنفرانس برلین و دهها پرونده ریز و درشت دیگر هر ماه و هر سال آقایان مدعی کشف توطئه بوده اند و هنوز حتی در یک مورد نتوانسته اند چیزی را به اثبات برسانند.

این تاریخ را و این نوشته را به یاد داشته باشید. ببینیم بچه های دستگیر شده و خانواده های آنان تا کی باید چشم انتظار بمانند و سرانجام مدعیان چه دلایل محکمه پسندی خواهند داشت. چشم انتظاریم ببینیم آقایان ورای این جمله که توطئه ای در کار بوده چه توضیح قانع کننده ای برای تعرض به یک محفل خصوصی و قانونی داشته اند.
--------------------------------------------------
** برخی از جزییات ماوقع ممکن است کمی دقت نداشته باشند. دوستان عزیز در کامنتها تصحیح کنند.