نمی دانم نظیر چنین جملاتی در سطح تهران و به خصوص در جنوب شهر که حوزه ی رأی آوری آقای احمدی نژاد بود، به دیوارها نصب شده بود یا نه. امّا هنوز زمان زیادی نگذشته و حافظه ها محتوای شفاهی مصاحبه ها، میزگرد ها و سخنرانی های ایشان یا طرفدارانشان را به یاد دارند. پیام تلویحی همه ی این گفتگوها کم و بیش با مضمون همان تابلوهای تبلیغاتی هماهنگ بود. رویکرد آنها این بود که آمده ایم تا به شانزده سال سلطه ی طبقات مرفه و صاحبان نفوذ اقتصادی و سیاسی بر دولت خاتمه دهیم.
حمایت کنندگان از آقای احمدی نژاد با این پیام توانستند قریب به 5/5 میلیون رأی را به نفع ایشان جمع کنند که: دولتهای گذشته به فکر مردم نبودند و ما آمدیم تا "دولتی مردمی" تشکیل دهیم. شعارتشکیل دولت مردمی البته در نگاه اوّل خود را در قالب برخی نماد ها و ویژگی های ظاهری نظیر ساده زیستی کاندیدای ریاست جمهوری و لباس، اتومبیل، چهره، خانه و رفتار او خود را بروز می داد اما همان طور که محتوای شعارهايی نظير " فقر و فساد و تبعيض – احمدی نژاد بپا خيز" نشان می دهد، طرفداران نامزد پيروز با داعيه عصيان و خروش بر عليه وضع موجود و نامشروع شمردن تلويحی آن به عرصه آمدند. در واقع يکی از رموز آرای بالاتر آقای احمدی نژاد در دور دوم انتخابات نِیز همين "چهره ی معترض به وضع موجود " نشان دادن ايشان در مقابل کانديدايی که سمبل " حفظ وضع موجود " و "استمرار رانت خواری ها و فساد و تبعيض" در بدنه ی دولت معرفی می شد، بود.
از سوم تير تا هشتم تير 84 تنها 5 روز فاصله است. در اين فاصله نامزد پيروز انتخابات تنها يک مصاحبه ی مطبوعاتی انجام داد که سرشار از نقاط ضعف بود و در واقع گويی به او سفارش شده بود که تا می توانی کلی و کوتاه سخن بگو، امّا در این مسير آنقدر افراط شد که اساساً مصاحبه را از حیّز انتفاع خارج ساخت. دو – سه ملاقات رسمی و تشریفاتی نیز همان طور که پيش بینی می شد در این مدّت برگزار گردید. اما روز هشتم تیر ماه بالاخره ملاقات با خاتمی رخ داد. شاید بسیاری چشم انتظار بودند ببینند خاتمی چه برخوردی با احمدی نژاد خواهد داشت. هر چند چهره های رادیکال جبهه ی اصلاحات و به خصوص جوان ترها دوست داشتند که خاتمی تا موقع خداحافظی چهره ای عبوس و گرفته در مقابل منتخب ریاست جمهوری به خود بگیرد، اما او چنین نکرد. البته کسانی که بعد از 8 سال دوره ی خاتمی شناسی را به خوبی طی کرده اند، برایشان قابل پیش بینی بود که خاتمی نمی تواند چهره ای غیر از این بگیرد. اصلاح طلبان جوان نیز کم و بیش عادت کرده اند که کمی به خاتمی غر بزنند و بعد دست از سر او بردارند.
اما در آن سو، یعنی در سمت احمدی نژاد تصور می کنم موضوع برای طرفداران او بسیار شوکه کننده تر بوده است. جوانان متعصب و موتورسواران معترض به فقر و فساد و تبعیض که روزهای متمادی با بازگویی سازمان یافته ی فساد حاکم بر دستگاه اجرایی کشور برای احمدی نژاد رأی جمع کرده اند چگونه می توانند باور کنند که او با خوشرویی تمام کنار خاتمی ایستاده و دولت آینده ی خود را نه در مقابل با دولت های قبل که ادامه دهنده ی مسیر آنان می داند. آنها جملاتی را می شنوند که اگر در هفته های تبلیغات گفته می شد شرایطی بهتر از آرای دکتر معین برای گوینده اش به همراه نداشت. این که هر کدام از دولت ها مثل سربازانی هستند که باید نوبت به نوبت به خدمت مردم درآیند. فراموش نکنيم که دکتر معين نيز صادقانه ضمن بيان انتقادهاي متعددش نسبت به عملکرد دولت فعلی، اما به هر تقدير خود را ادامه دهنده راه آن و اصلاح کننده آن معرفي مي کرد. اکنون نیز آقای احمدی نژاد بعد از دست يابي به کرسي رياست جمهوری شبيه همين حرف را مي زند.
البته انتظار غريبي نيست اينکه فاصله ای درک شدني ميان گفتمان نامزدی که مي خواهد رأی معترضانه مردم را به نفع خويش جمع کند با شخصيتي که واقعا مي خواهد بدون ايجاد اختلال سکانداري کشتي قوه اجرائيه کشور را از ناخدای قبلي تحويل بگيرد، وجود دارد؛ اما رخ دادن اين دگرديسي ظرف 5 روز يک شگفتي است! البته هنوز بسيار زود است که حکم کنيم سرهای پر از باد شعارهای انتخاباتي و چهره های معترض، به حوضچه آرامش مسؤوليت های اجرايي رسيده اند و واقعيت ها آنها را آرام کرده است. شايد روزهای آينده شاهد نوسان آقايان باشيم که برای آن که نشان دهند خدای ناکرده تغيير ماهيت نداده اند و برای جلوگيری از دلگيری احتمالي برخي طرفداران خود، به فاز دوران انتخابات بازگشت کنند؛ شايد هم آنها در جناح خود آنچنان پشتوانه هاي کنترل کننده ای داشته باشند که به چنين معترضاني به سرعت و شدت تشر زنند و از آنها بخواهند که اجازه دهند رئيس جمهور منتخب در کمال آرامش کار خودش را انجام دهد.
شايد مصلحتي انديشيده شده که نامزد برگزيده به سرعت نگراني ها را آرام کند و به خاطر داشته باشد که ده مليون نفر از بين کساني که رأی داده اند با او مخالف بوده اند و علاوه بر آنها بيست مليون نفر نيز اساسا رأي نداده اند. به همين سبب عقل حکومت داری اقتضا کرده باشد که رئيس جمهور منتخب در چهره رئیس جمهور همه مردم ظاهر شود و به خصوص به اين نکته توجه داشته باشد که هنوز خاتمي محبوب ترين چهره ايران است و داشتن لبخند محبت او مي تواند دستمايه ای جدی برای شروع کار باشد. شايد عاقلاني اين نکته را گوشزد کرده باشند که خاتمي به هر حال ميهمان امروز و فرداست و به نفع منتخب جديد نيست که با موضع گيری نامهربانانه بر ضد او دلهای بخشهای مهمي از جامعه را با خود کدر کند. شايد همه اينها يک در باغ سبز گذرا باشد و چونکه فردا ميخها محکم شود، آن کار ديگر کنند. شايد هم صداقتي در کار باشد و حداقل اين عاقبت انديشي وجود دارد که برای ماندگاری و توان ادامه کار نمي توان چوب نفي و تکفير بر ضد ديگران بلند کرد و خدمات آنان را ناديده گرفت.
به هر حال بايد صبر کنيم و ببينيم. برای ما نيز عقل اقتضا دارد که چندان خوش بين نباشيم و از يک ملاقات دوستانه با خاتمي تصور نکنيم که همه چيز تمام شده است و از فردا گرگ و ميش هم در بيابان با هم به آشتي زندگي مي کنند. شايد از امروز تا زمان معرفي کابينه با خيلي ها صحبت و مشورت شود. شايد بعضي ها هم قلقلکشان شود که گويا قرار است وزير يا معاون وزير شوند. ممکن است اين پيش بيني در اين مرحله درست نباشد اما تصور من اين است که آقايان با همه کس مشورت خواهند کرد، آن هم مشورت های بسيار دوستانه و صميمانه، طوری که امر بر خيلي ها مشتبه شود، اما سرانجام روز معرفي کابينه چهره های يکدست جناح پيروز را بر صندلي های رديف جلوي مجلس خواهيم ديد. من دليلي نمي بينم که آنها نياز به شراکت با کسي داشته باشند، اصلاح طلبان حتي اصلاح طلبان نيم بند که سهل است، گمان مي کنم آنها با سياسيون راست هم خيلي کار نداشته باشند. يادمان هست مقاله معروفي که مي گفت: سربازها مي خواهند اين بار خودشان دست به کار شوند و ژنرالها را کنار بزنند. خوب، اکنون روزی است که سربازان بدون ياری ژنرالها دولت را به تسخير در آورده اند، چرا بايد دنبال شريک بگردند.
از بحث منحرف نشوم. خلاصه کلامم اين است که چندان هم نبايد بابت ظواهر دچار خوش بيني مفرط شد. بيشتر بايد صبر کرد.