« ترکه کروبي بر تن ما هم نواخته خواهد شد | صفحه اصلي | طاعون »
May 21, 2005
خدا ميداند
بازي «مياد، نمياد» بالاخره هفته پيش تمام شد و معلوم شد «كي مياد، كي نمياد».
در دو، سه يادداشت قبل عرض كردم ابهام در اينكه چه كساني كانديداي رياست جمهوري هستند به شدت برضد مشاركت مردم در فرايند انتخابات است. عرض من اين بود كه جامعه گسترده ايران مثل بسياري از كشورهاي ديگري كه جمعيت، وسعت و تنوع قومي و فرهنگيشان شبيه ايران است زمان ميخواهد تا بتواند نسبت به كساني كه خود را نامزد پست رياست جمهوري كردهاند احساس گرايش پيدا كند و اين كار مستلزم آن است كه از ماهها قبل تكليف كساني كه توي صحنه ميآيند روشن شود.
واقعيت آن است كه رئيسجمهور و قوه اجرايي تنها بخشي از قدرت را در كشور تشكيل ميدهد. دولت، نيرويي است كه به طور قطع تأثيرگذار است و تعادل قوا در عرصه سياست را تغيير ميدهد، اما آن طور هم نيست كه بتواند تمام فرايندهاي سياسي را در كشور مشخص كند. نكته اساسي آن است كه كساني كه به عرصه ميآيند قادر نيستند حتي حدس بزنند كه مسير تحولات كشور به كدام سمت ميخواهد برود. در اين ميان پرسشهايي وجود دارد كه كسي جواب آنها را نميداند. فيالمثل:
آيا عناصر اصلي مؤثر بر تصميمات كليدي كشور قصد دارند فضا را بازتر كنند يا بستهتر؟ خداميداند!
اگر بنايشان بازشدن فضاست اين فقط شامل فضاي اجتماعي و فرهنگي است يا فضاي سياسي را هم شامل ميشود؟ خدا ميداند!
آيا قرار است در سياست خارجي همچنان مسير معارضه با دنيا و انزواطلبي در پيش گرفته شود يا به جبر روزگار امكان دارد روي خوشي به دنيا نشان دهيم؟ خدا ميداند!
آيا اگر قرار به حصول توافقي با خارجيهاست، اين از نوع وادادگي يك جريان سياسي در خفا به بهاي حفظ شعارهاي قبلي درفضاي تبليغاتي داخلي است يا برعكس حاضريم در فضاي شفاف از موضع منافع ملي و از منظري غيرايدئولوژيك مسائل سياسيمان را با جهان حل و فصل كنيم؟ خدا ميداند!
آيا سياست شوراي نگهبان در برابر هر مسيري كه نگاهي به جلو داشته باشد ادامه خواهد يافت يا عناصر تأثيرگذار قادرند از فشار اين شورا در برابر موج تحولخواهي بكاهند؟ خدا ميداند!
آيا مجلس هفتم مسير پرمخاطره آزمون و خطاهاي ماجراجويانه و بازي با اقتصاد نحيف مملكت براي رسيدن به اهداف زودگذر سياسي و ايجاد رفاه موقت و كاذب را ادامه خواهد داد يا محافلي كه بر رفتار نمايندگان كنترل دارند سرانجام سعي خواهند كرد آنها را در وضعيت تعديل شدهاي قرار دهند؟ خدا ميداند!
آيا قرار است انتخابات آينده مجلس خبرگان و شوراها كه در آينده نزديكي برگزار خواهد شد كماكان به شيوه بسته و استصوابي گذشته برگزار شود يا برعكس اهداف ذكر شده در مورد مشاركت عمومي و همبستگي ملي جدي است و قرار است به اين منظور مردم نقش جدي ايفا كنند؟ خدا ميداند!
آيا... خدا مي داند و...
خداوكيلي جامعه ما با وضعيت بسيار پرابهامي روبهروست و تكليف خود را درست نميداند. البته همه قبول دارند كه تعيين تكليف بسياري از اين آياها تماماً به دست يك عده محدود يا گروه خاصي نيست و نتيجه به تعاملات كلي جامعه و حتي تأثيرگذاريهاي خارجي بستگي دارد. احزاب و گروههايي كه خط مشي معيني دارند و از طريق ساز و كار انتخابات ميخواهند آنها را جلو ببرند نوعاً تكليف خود را مشخص كردهاند و ميدانند چه ميخواهند اما متأسفانه آن بخشهاي تأثيرگذاري كه شايد سنگيني كفه قدرت هم با آنها باشد مشخص نيست كه ميخواهند كشور را به كدام سمت پيش ببرند.
اجازه دهيد مثال روشني بزنم هيچكدام از ما حدس ميزديم در همين هفتههاي اخير آقاي هاشمي شاهرودي چنين مواضعي بگيرد؟ اينها موضوعاتي حاشيهاي نيست كه بشود راحت از كنار آنهاگذشت. براي همه ما روشن است كه مباحث مهمي از قبيل آزادي بيان، آزادي احزاب و فعاليت مطبوعات آزاد كاملاً گره خورده است به اينكه در ماجراهاي قوه قضائيه كفه به كدام طرف سنگين شود. وضعيت شكننده است و هر آن ممكن است دوباره در اين قوه حاصل شود و آش همان آش باشد و كاسه همان. در اين صورت است كه دوباره ميتوان انتظار داشت اين قوه به ابزار دست برخي طيفهاي افراطي اقتدارگرا تبديل شود. (زبانم لال!)
به هر حال در اين فضاي پر از ابهام مرحله مقدماتي بازي انتخابات تمام شده است. فشارها و تعاملات سياسي عدهاي را به صحنه آورده و عدهاي را هم به اين نتيجه رسانده كه مثلاً بنشينند كنار ببينند اوضاع چه ميشود. حالا در اين بخش از بازي، نوبت يكي از اصليترين بازيگران عرصه سياست ايران يعني شوراي نگهبان است كه همه منتظرند ببينند چه كار ميخواهند بكنند.
اين را عرض كنم كه خبرهترين تحليلگران سياسي در حال حاضر قادر نيستند پيشبيني كنند كه اين شوراي محترم تا چندروز ديگر چه كار خواهد كرد. طيف پيشبينيها بسيار گسترده است. از بستهترين حالت گرفته تا بازترين حالت. در مجلس كه بوديم به يكي از حقوقدانان ميانسال شوراي نگهبان كه گهگاه در مجلس ديده مي شد، ميگفتيم: «آخر خدا خيرتان دهد، فلان چيز را كه خودتان بارها در قوانين قبلي تأييد كردهايد، چه طور حالا رد ميكنيد؟» و ايشان با خنده مليحي ميفرمودند: به قول آقايان «كل يوم هو في شأن»
راست راستي كه همين طور است. خدا ميداند كه در محافل دربسته كه صلاح و مصلحت كشور بالا و پايين ميشود چه ميشود. بعيد ميدانم از رمل و اسطرلاب و پيشگوييهاي نوستراداموس هم كاري برآيد. شايد هم واقعاً وضعيت مشابه چيزي باشد كه آقاي جنتي در يكي صحبتهايش گفته بود با اين مضمون كه «خدا را شكر كه چنين مجلس نوراني]اشاره به مجلس هفتم[ شكل گرفت. هر روز دلمان ميلرزيد كه چه ميشود اما خدا خواست و درست شد. (يعني ردصلاحيت گسترده كرديم آب هم از آب تكان نخورد!)».
منظورم اين است كه يك وقت ميبينيد راز اين جعبه دربسته چيزي باشد كه خود آقايان هم ندانند. يعني اوضاع را از امروز به فردا سپري كنند و سر موعد بالاخره به دلايلي نامعلوم كفه تصميم به يك سمت سنگين شود. شايد واقعاً معقول همين باشد كه نبايد آنقدرها هم دنبال حساب و كتاب و محاسبات سياسي در تصميمهاي شوراي نگهبان بگرديم. به هر حال الان در حال سپري كردن بازي «ميذارن-نميذارن» هستيم. هشت سال پيش آن طور كه ميگويند نتيجه چنين بازياي آن شد كه بنابر روايتي آقاي خاتمي با يك رأي ناپلئوني تأييد صلاحيت شد، يعني اگر حتي يك نفر آن طرفي رأي داده بود تاريخ ايران يك طور ديگري نوشته ميشد. حالا هم خدا ميداند اين آقايان و كساني كه در تصميمشان نقش دارند چه برنامهاي براي آينده دارند. اين چند روز را هم دندان سر جگر بگذاريم ببينيم چه ميشود.
* * *
از خوانندگان عزيز بابت حذف مطلب باروزگاران در روز چهارشنبه قبل پوزش ميخواهم. مشكل خاصي نبود. در سفر بودم با مشكلات زيادي مطلب را فاكس كردم اما متأسفانه خوانا نبود و دوستان نتوانستند آن را چاپ كنند.
May 21, 2005 12:42 PM
نظرات
با سلام
برای اینکه بتوان به ثصمیم نهایی شورای نگهبان پی برد باید دانست که وزن هر یک از عوامل تا چه حد است. شاید بتوان عوامل له و علیه تایید معین را به این صورت دسته بندی کرد.
عوامل له از دید شورای نگهبان
مشارکت حداکثری
فشارهای داخلی و خارجی
اطمینان به اینکه معین نتواند رای بیاورد
عوامل علیه تایید معین از دید شورای نگهبان
تجربه مجلس هفتم (آب ار آب تکان نخورد)
تایید کروبی (به نظرم این اشتباه بزرگی بود که اصلاحاتی ها 2 کاندید مطرح کردند شاید در آن زمان فکر می کردند که لااقل اگر معین نشد کروبی تایید میشه. ولی ممکن است به همین دلیل صلاحیت معین رد بشه با این فکر که خب حالا مجبور می شوند از کروبی حمایت کنند بجای آنکه انتخابات را تحریم کنند.)
مسئله رابطه با امریکا (واقعیت این است که شرایط به نحوی است که رابطه با امریکا در 4 سال آینده اجتناب ناپذیر است. اصول گرایان که مانع خاتمی برای چنین ارتباطی شدند صرفا به این دلیل بود که می خواستند این کار توسط خودشان صورت گیرد حال چگونه این فرصت را در خطر بیاندازند.)
تاثیر کارهای خاتمی بر جامعه (اوضاع از کنترل خارج شده و ادامه دهنده خاتمی وضع را بدتر می کنه
والله اعلم
نوشته شده توسط: روزبه درMay 21, 2005 07:50 PM
با سلام
البته با بیشتر فرمایشاتتان موافقم ولی شما کاملا از ملت نا امید شده اید. علت انهم معلوم است.. ملت بینوا راهی برای اعتراض ندارند. حرکت های مدنی که زود بعنوان برانداز خاموش میشوند. روزنامه ها یا آنطرفیند و یا از ترس گرفتار شدن به تیغ قضا خود سانسوری میکنند. من فکر میکنم مردم آگاه ما چشم به نظرات شورای نگهبان دوخته اند و اگر باز نامزدهای شاخص رد صلاحیت شوند جو عمومی بر عدم شرکت خواهد بود. یادش بخیر زمان انتخابات 1376 سوار یه تاکسی شدم. راننده گفت من در هیچ کدام از انتخابات بعد انقلاب شرکت نکردم. ولی این بار
دیدم واقعا نمیتوانم و شرکت کردم و رایم به آقای خاتمی بود. تصور کنید همان راننده اگر درمورد انتخابات مجلس هفتم بود چه میگفت. واقعیت این است ملت ما شرایط را بخوبی میفهمندووظیفه خویش را میدانند. اما آقای شیرزاد من از بی تفاوتی جوانان نگرانم. هرچند به ایشان حق میدهم.راستی اگر دکتر معین را کنار بگذاریم کدام یک از نامزدها صداقت دارند؟ از قالیباف اتنظار بیشتری میرفت ولی شنیدید در مورد وبلاگ نویس ها چه گفته؟ خوب این نشان میدهد اگر لازم باشد براحتی دهان خود را میبندد. کاری که آقای خاتمی هم مجبور شد انجام دهد. به هرحال نزدیک انتخابات است لطفاجوانها را بیشتر نصیحت کنید. باید به ایشان امید داد. هرچندکسی امید واهی را نمیپذیرد.
ارادتمند
نوشته شده توسط: جعفر درMay 21, 2005 03:19 PM